Incoterms, satıcı ile alıcı arasında masrafın, riskin ve gümrük yükümlülüğünün nerede el değiştirdiğini belirleyen ICC kurallarıdır. Sözleşmedeki üç harf, gümrükte kimin beyan vereceğini ve vergileri kimin ödeyeceğini doğrudan tayin eder.
Her taşıma modu
Yalnızca deniz ve iç su yolu
EXW
Ex Works· İşyerinde teslim
Satıcının tek yükümlülüğü eşyayı kendi tesisinde alıcının emrine hazır tutmaktır. Bundan sonraki her şey — yükleme dahil — alıcıya aittir.
Satıcının yükü1/12
Gümrük sorumluluğu
İhracat gümrükleme
Alıcı
İthalat gümrükleme
Alıcı
İthalat vergileri
Alıcı
Risk ne zaman geçiyor
Eşya satıcının tesisinde alıcının emrine hazır edildiği anda
Sigorta
Zorunlu değil. Taraflardan hiçbirinin sigorta yaptırma yükümlülüğü yok — sözleşmede ayrıca kararlaştırılmalı.
Masraflar kimde
Ambalajlama
Satıcı
Satıcı tesisinde yükleme
Alıcı
Çıkış limanına/terminale nakliye
Alıcı
İhracat gümrüklemegümrük
Alıcı
Ana taşıta yükleme
Alıcı
Ana taşıma (navlun)
Alıcı
Sigorta
Alıcı
Varış terminalinde boşaltma
Alıcı
İthalat gümrüklemegümrük
Alıcı
İthalat vergilerigümrük
Alıcı
Varış yerine nakliye
Alıcı
Varış yerinde boşaltma
Alıcı
Uygulamada dikkat
İhracat gümrüklemesi alıcıya ait olduğu için alıcının ihracatçı ülkede beyan yapabilmesi gerekir — çoğu zaman mümkün değildir. Uygulamada bu yüzden EXW yerine FCA önerilir.
Gümrük açısından üç kritik nokta
İhracat gümrüklemesi yalnızca EXW’de alıcıya ait
Diğer on terimde satıcı yapar. EXW’de alıcının ihracatçı ülkede beyan verebilmesi gerekir; çoğu durumda bu mümkün olmadığı için EXW yerine FCA tercih edilir.
İthalat gümrüklemesi yalnızca DDP’de satıcıya ait
Diğer on terimde alıcı yapar. DDP teklifi alırken satıcının Türkiye’de beyan verebildiğini ve vergi mükellefiyeti kurabildiğini teyit ettirin — edemiyorsa yük gümrükte bekler.
Masraf ile risk aynı yerde bitmeyebilir
CFR, CIF, CPT ve CIP’te navlunu satıcı öder ama risk çok daha erken alıcıya geçer. “Satıcı navlunu ödüyorsa varışa kadar sorumludur” varsayımı, sigortasız bir hasarda pahalıya mal olur.
Teslim şekli gümrük kıymetini de etkiler
İthalatta vergi matrahı CIF değeri üzerinden hesaplanır: eşya bedeli, navlun ve sigorta birlikte. Bu yüzden FOB alınan bir yükte navlun ve sigortanın beyana eklenmesi gerekir; teslim şeklinin ne olduğu, beyanın nasıl kurulacağını doğrudan belirler.