Sözlük
Gümrük terimleri sözlüğü
Gümrük dili bilmediğiniz bir terim yüzünden yanlış karar aldırabilir. Buradaki her terim tek paragrafta, kendi başına anlaşılır şekilde açıklandı.
A
- A.TR Dolaşım BelgesiEşyanın Türkiye ile Avrupa Birliği arasında serbest dolaşımda olduğunu gösteren belge. Gümrük Birliği kapsamındaki tarife avantajından yararlanmayı sağlar. Menşe belgesi değildir: eşyanın nerede üretildiğini değil, serbest dolaşım statüsünde olduğunu kanıtlar.
- Antrepoİthalat vergileri ödenmeden eşyanın gümrük gözetimi altında saklandığı depo. Vergi yükümlülüğü eşya antrepodan çekilirken doğar; bu yüzden nakit akışını rahatlatmak veya satış hızına göre parça parça ithalat yapmak için kullanılır.
- ArdiyeEşyanın liman veya terminal sahasında bekletilmesi karşılığında liman işletmesine ödenen ücret. Demurajdan farkı, armatöre değil limana ödenmesi ve konteynerin değil sahanın kullanımını karşılamasıdır.
B
C
- CE İşaretiÜrünün Avrupa Birliği teknik mevzuatındaki sağlık, güvenlik ve çevre gerekliliklerini karşıladığını gösteren uygunluk işareti. Üreticinin sorumluluğunda iliştirilir; ithalatta ürün güvenliği denetimine tabi eşyada aranan belgelerden biridir.
- CIF KıymetiEşya bedeli, navlun ve sigortanın toplamı. İthalatta gümrük vergisi bu tutar üzerinden hesaplandığı için, FOB gibi navlunu içermeyen teslim şekillerinde navlun ve sigortanın beyana ayrıca eklenmesi gerekir.
Ç
D
- Dahilde İşleme Rejimiİhraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak girdilerin, vergileri ödenmeden veya teminata bağlanarak ithal edilmesine izin veren rejim. Amaç ihracatçının girdi maliyetini düşürmektir; belge şartlarının süresinde kapatılması gerekir.
- DemurajKonteynerin armatörün tanıdığı serbest süre içinde iade edilmemesi halinde her gün için ödenen bedel. Serbest süre bittiği anda işlemeye başlar ve çoğu tarifede kademeli olarak artar; birkaç günde gümrük işleminin toplam maliyetini aşabilir.
E
G
- Gözetim UygulamasıBelirli ürünlerin beyan edilen kıymetinin, idarece belirlenen bir eşiğin altında kalması durumunda ek incelemeye tabi tutulması. Eşiğin altındaki beyanlarda ya kıymet yükseltilir ya da gözetim belgesi istenir.
- GTİPGümrük Tarife İstatistik Pozisyonu — eşyanın gümrükteki kimliği olan sınıflandırma kodu. Ödenecek vergi oranları, denetime tabi olup olmadığı ve uygulanacak ticaret politikası önlemleri doğrudan bu koda bağlıdır.
- Gümrük Vergisiİthal eşyasının gümrük kıymeti üzerinden, GTİP’ine ve menşeine göre belirlenen oranda alınan vergi. İthalatta ödenen tek kalem değildir: KDV, varsa ÖTV, ilave gümrük vergisi ve diğer mali yükler bunun üzerine ayrıca hesaplanır.
I
İ
K
M
- Menşe ŞahadetnamesiEşyanın hangi ülke menşeli olduğunu gösteren belge. Damping vergisi, ilave gümrük vergisi ve ticaret politikası önlemlerinin uygulanıp uygulanmayacağı menşeye bağlı olduğu için doğrudan vergi yükünü etkiler.
- Menşe ÜlkeEşyanın üretildiği veya son esaslı değişikliğe uğradığı ülke. Vergi oranını, tercihli tarife hakkını ve varsa ek mali yükümlülükleri belirleyen ülke budur; eşyanın gemiye yüklendiği ülke değil.
- Muayene HattıBeyanname tescil edildikten sonra risk analizine göre dosyaya atanan kontrol seviyesi. Yeşil hatta kontrol yapılmaz, sarı hatta belgeler incelenir, kırmızı hatta eşya fiziki olarak muayene edilir. Hangi hatta düşüleceği önceden bilinemez.
O
Ö
S
T
- TAREKSÜrün güvenliği denetimlerinin yürütüldüğü elektronik sistem. Kapsamdaki ürünlerde başvuru yapılmadan gümrük işlemi ilerlemez; kapsam GTİP’e bağlı olduğu için aynı ürün grubunda iki farklı tarife pozisyonundan biri denetime tabi olabilir.
- Tercihli TarifeTicaret anlaşması bulunan ülkelerden gelen eşyaya uygulanan indirimli veya sıfır gümrük vergisi. Yararlanmak için menşein A.TR, EUR.1 veya menşe şahadetnamesi gibi bir belgeyle ispatlanması gerekir.
- Transit RejimiEşyanın vergileri ödenmeden bir gümrük idaresinden diğerine taşınmasını sağlayan rejim. Mersin üzerinden Ortadoğu’ya geçen yüklerde yoğun kullanılır; taşıma süresince eşya gümrük gözetimi altında kalır ve teminat aranır.
Y
Aradığınız terim burada yoksa sorun
Sözlük büyüyor. Merak ettiğiniz terimi yazın, hem cevaplayalım hem listeye ekleyelim.
+90 551 398 46 77 · mesai içinde 2 saatte dönüş